De techniek 'cire perdue' ('verloren was')

Bronsplastiek (Jef Wishaupt)
	Het modelleren van de klei Aan de schepping van een kunstwerk gaat het maken van diverse ontwerpen vooraf. Een van deze -meestal kleinere- ontwerpen wordt uiteindelijk op ware grootte gemodelleerd in klei, gips of een ander materiaal.	Modelling of the clay The creation of a work of art starts with the making of several prelimenary designs. Of one of these -mostly smaller- designs, a life-size model is finally made, in clay, gypsum or another material.
	Het maken van een gipsen mal Het uiteindelijke model wordt tegen aanhechting geprepareerd en in verscheidene delen in gips gegoten. Op deze manier ontstaat een gipsen negatiefvorm, een mal, bestaande uit diverse 'gipskappen'. Aan een kant wordt een ingietopening vrijgelaten.	Fabrication of a gypsum mould The model thus obtained is prepared to prevent adhesion and then embedded in gypsum in seperate sections. In this way a negative mould is obtained, consisting of several parts or 'shells'. On one side a pouring gate is left open.
	Het prepareren van de mal Omdat de mal uit verschillende delen bestaat, is zij demontabel. De kappen worden na het drogen van het gips uit elkaar gehaald en het model wordt eruit verwijderd. De mal wordt zorgvuldig schoongemaakt en weer in elkaar gezet.	Preparation of the mould Consisting of sections, the mould can be disassembled. When the gypsum has set, the shells are separated and the model is reoved. After careful cleaning, the mould is reassembled.
	Het maken van een holle wasvorm De gipmal wordt 'ingespoeld' met gesmolten was. Deze hecht niet aan de mal vast, maar stolt in een dunne laag tegen het koudere gips aan. De rest van de was wordt uit de mal gegoten. Dit procedé wordt afhankelijk van de gewenste wanddikte diverse keren herhaald. Aan de binnenkant van de mal ontstaat zo de oorspronkelijke vorm als ee hol wasmodel.	Making a hollow wax pattern The gypsum mould is 'flushed' with hot melted wax. The wax does not adhere to the mould, but sets in a thin layer on the colder gypsum. The rest of the wax is poured out of the mould. This proces is repeated several times, depending on the desired wall thickness, so that on the inside of the mould the original form is obtained as a hollow wax pattern.
	Het aanbrengen van gietkanalen Nu wordt de mal weer gedemonteerd. De wasvorm wordt verwijderd, aan de buitenkant geretoucheerd en op welgekozen plaatsen van wassen ingiet- en ontluchtingskanalen voorzien. Bovendien worden er buisjes en staalspijkers doorheen gestoken; de eerste om de kern te ontluchten en de laatste om de kern na het uitstoken ten opzicte van de buitenvorm te fixeren.	Making of pouring channels The mould is then disassembled again. The wax pattern is removed, touched up and provided with carefully located pouring and vent channels. Moreover, tubes and steel pins are passed through it, the former for deaeration og the core, the latter for fixation of the core relative tot the outer shape after baking.
	Het inbedden van de wasvorm Vervolgens wordt de holle wasvor ngebed in een speciale vloeibare massa, die de vorm aan alle kanten omsluit. ook de binnenkant van de wasvorm wordt volgegoten. De inbedmassa stolt en de gietvorm wordt daarna in een oven, bij een temperatuur van ca. 650 graden Celcius, gedurende 4 à 5 dagen gebakken ('uitgestookt'), waarbij de inbedmassa vuurvast (keramisch) wordt en het wasmodel verbrandt.	Embedding of the wax pattern The hollow wax pattern is then embedded in a special slurry which encloses it completely, also on the inside. When the slurry has solidified, the mould is baked for four or five days at a temperature of about 650 degrees Celcius, which causes the surry to become refractory (ceramic) and the wax pattern to burn out.
	Het gieten van het brons In een gietkroes wordt volgens speciaal recept brons gesmolten. Dit wordt door het gietkanaal in de ruimte tussen de buitenvorm en de kern gegoten. Als het brons uit de ontluchtingskanalen komt, is de gehele tussenruimte met brons gevuld. Vervolgens kan het brons in de gietvorm stollen en afkoelen.	Casting of the bronze Bronze is molten in a crucible according to a special recipe. The molten bronze is cast to the pouring gte into the cavity between the outer shape and the core. When bronze comes out of the air vents the cavity is completely filled. The bonze cools down and solidifies in the mould.
	Het uitkappen van de vorm Het afgekoelde ruwe bronsplastiek wordt voorzichtig uit de gietvorm losgekapt. De ontluchtings- en gietkanalen worden eraf gezaagd of -geslepen.	Breaking up the mould The mould is carefully broken up to release the cast.The vents and channels are cut or ground off.
	De afwerking van het plastiek En tenslotte de afwerking. die bestaat uit vijlen, slijpen en schuren tot het plastiek glad genoeg is. Hoogglans wordt bereikt door het brons intensief te polijsten. Door het oppervlak met zekere zuren te behandelen kan desgewenst een bronspatina van een bepaalde kleur worden verkregen.	The finishing of the cast Finally, the cast is finished. It is filed and ground to the desired degree of smoothness. A highgloss finish is obtained through intensive polishing. For colour patination, the surface is treated with special acids.